Καιρό είχα να γράψω κάτι μετεωρολογικό – κλιματολογικό, αλλά έφτασε η ώρα να ξεκαθαρίσουμε κάποια πράγματα για τη ζέστη.
Ο κόσμος ζεσταίνεται με την πρόγνωση και όχι με την πραγματική θερμοκρασία
Ας ξεκινήσω με το παράδειγμα της τρέχουσας εβδομάδας. Η πρόγνωση λοιπόν μέγιστης θερμοκρασίας για τη Θεσσαλονίκη ήταν:
- Δευτέρα 21/07, 39°C
- Τρίτη 22/07, 40°C
- Τετάρτη 23/07, 41°C
και για τις επόμενες μέρες είναι:
- Πέμπτη 24/07, 42°C
- Παρασκευή 25/07, 42°C
- Σάββατο 24/07, 41°C
Τι έδωσε όμως τελικά ως μέγιστη θερμοκρασία η επίσημη καταγραφή στο αεροδρόμιο Μακεδονία;
- Δευτέρα 21/07,
39°C 38°C
- Τρίτη 22/07,
40°C 37°C
- Τετάρτη 23/07,
41°C 38°C
Και αυτή είναι μια κατάσταση που επαναλαμβάνεται ευλαβικά κάθε χρόνο. Ο κόσμος ακούει στην τηλεόραση πρόγνωση για σαραντάρια, και την επόμενη μέρα ζεσταίνεται με βάση αυτά και όχι με βάση τι έδειξε τελικά το θερμόμετρο. Μπορείτε να τσεκάρετε την επίσημα καταγεγραμμένη θερμοκρασία καθημερινά, ώστε την συγκρίνετε με την πρόγνωση:
Εσκεμμένα δίνω μόνο τις δύο μεγαλουπόλεις, γιατί θα σας βοηθήσουν να κατανοήσετε πολύ καλά τι ακριβώς συμβαίνει με αυτό που εκλαμβάνουμε ως αφόρητη ζέστη.
Σημαντικό εδώ είναι να τονιστεί ότι οι 37°C και 38°C δεν είναι μικρή θερμοκρασία, αλλά δεν είναι και εκτός αναμενόμενου τέτοιες μέγιστες για τέλη Ιουλίου. Να θυμίσω ότι πριν γίνει hot θέμα η συζήτηση περί κλιματικής αλλαγής, είχαμε και τότε πραγματικά σαραντάρια καθώς και κάποιες λίγες περιπτώσεις με ολικό καύσωνα, με ελαχίστη θερμοκρασία δηλαδή άνω των 36°C. Παρ’ όλα αυτά, χρειάζεται περισσότερη ανάλυση το συγκεκριμένο θέμα, όπως θα δούμε και παρακάτω.
Παρεμπιπτόντως, το άρθρο το έγραψα προκαταβολικά το Σάββατο 19/07, μόλις είδα τις προγνώσεις για σαραντάρια. Και περίμενα απλώς να συμπληρώσω τις καταγεγραμμένες θερμοκρασίες μερικών ημερών.
Οι θερμοκρασίες ρεκόρ που ΔΕΝ είναι θερμοκρασίες ρεκόρ
- Ναι, καλά. Στην τηλεόραση είπε για 42°C στον σταθμό της Καλλιθέας. Και κάθε χρόνο, έχουμε όλο και περισσότερες τέτοιες θερμοκρασίες. Κι εγώ, άλλωστε, το βλέπω καθημερινά. Στο αυτοκίνητό μου στις 11:00 το πρωί έγραφε ήδη 39°C.
Ξεκινάω απ’ το δεύτερο. Έχω γράψει και παλιότερα άρθρο που εξηγεί ότι η μέτρηση της θερμοκρασίας δεν είναι κάτι τόσο απλό όσο το να διαβάσεις ένα θερμόμετρο. Οι αναγνώσεις λοιπόν του θερμομέτρου του αυτοκινήτου είναι ό,τι πιο άκυρο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να βγάλετε συμπεράσματα για την ημερήσια θερμοκρασία. Το μόνο για το οποίο μπορείτε να βγάλετε συμπέρασμα είναι για τη θερμοκρασία σ’ εκείνη τη στιγμή και σ’ εκείνο αποκλειστικά το σημείο στο οποίο βρίσκεστε. Τίποτα περισσότερο. Διαβάστε αναλυτικά στο 47 °C!!! Και η ΕΜΥ λέει 40. ΤΗ ΜΑΣ ΚΡΟΙΒΟΥΝ?? ΔΙΕΔΩΣΤΑΙ!!!1!
Και πάω στο θέμα των θερμοκρασιών ρεκόρ.
Καταρχάς, για να αποφανθούμε περί κλιματικής κρίσης, είναι πολύ σημαντικό να συγκρίνουμε όμοια πράγματα. Να συγκρίνουμε δηλαδή τις μεταβολές της θερμοκρασίας σε συγκεκριμένο μετεωρολογικό σταθμό με την πάροδο των ετών, εγκατεστημένο σε αντιπροσωπευτική τοποθεσία. Άρα, τους 48°C στην Ελευσίνα, στις 10 Ιουλίου το 1977, θα πρέπει να τους συγκρίνουμε με τις αντίστοιχες θερμοκρασίες στον ίδιο σταθμό σε διαφορετικές χρονιές. Ή τουλάχιστον να χρησιμοποιήσουμε ως αναφορά αποκλειστικά τους τρεις μεγάλους μετεωρολογικούς σταθμούς της ΕΜΥ, δηλαδή Ελευθέριος Βενιζέλος, Ελληνικό και Ελευσίνα, για να μιλήσουμε για τις ζέστες της Αθήνας. Γιατί; Δώστε βάση.
Πριν από 30, 40 και 50 χρόνια, η χώρα αριθμούσε γύρω στους 45 σταθμούς, ενώ σήμερα το δίκτυο της ΕΜΥ αριθμεί 75 σταθμούς και το δίκτυο του meteo.gr αριθμεί 540 σταθμούς. Για σκεφτείτε τώρα λίγο λογικά. Πότε έχεις περισσότερες πιθανότητες να καταγράψεις θερμοκρασίες ρεκόρ σε μια περιοχή; Όταν έχεις 3 σταθμούς (πχ πριν από 50 χρόνια) ή όταν έχεις 50; Εύκολη η απάντηση. Και για να την κάνω ακόμα πιο εύκολη, ας την αναδιατυπώσω λιγάκι. Πότε έχεις περισσότερες πιθανότητες να καταγράψεις θερμοκρασίες ρεκόρ σε μια περιοχή; Όταν έχεις 3 σταθμούς σε τοποθεσίες μακριά απ’ τον αστικό ιστό ή όταν έχεις 50, απ’ τους οποίους οι 35 είναι εντός του αστικού ιστού; Όπως πχ η Καλλιθέα, η οποία σήμερα άγγιξε τους 39°C, με την πρόγνωση στους 37°C;
ΔΕΝ φταίει το κλίμα που έχουμε κάνει τις πόλεις μας αφόρητες
Η Αστική Νησίδα Θερμότητας είναι ένα φαινόμενο το οποίο περιγράφει τις υψηλότερες θερμοκρασίες εντός του αστικού ιστού, συγκριτικά με την ύπαιθρο, ως αποτέλεσμα της αστικοποίησης και της ανθρωπογενούς δράσης. Τα βασικότερα σημεία που συμβάλουν στις υψηλότερες θερμοκρασίες εντός των μεγαλουπόλεων (θυμηθείτε Αθήνα και Θεσσαλονίκη που ανέφερα πιο πάνω) είναι τα εξής 3:
Δομικά Υλικά: Τα οποία πυρώνουν από τη ζέστη και εκπέμπουν στη συνέχεια θερμότητα στον περιβάλλοντα χώρο.
Ατμοσφαιρική Ρύπανση: Τα τριατομικά μόρια και το μεθάνιο (συχνοί ρύποι όπως CO2, N2O, CH4) στον αέρα παγιδεύουν την εκπεμπόμενη ακτινοβολία του εδάφους στο θερμικό υπέρυθρο προς τον ουρανό, με αποτέλεσμα τη διατήρηση υψηλότερων θερμοκρασιών λόγω φαινομένου του θερμοκηπίου.
Ανθρωπογενής Θερμότητα: Οχήματα, βιομηχανίες και (το πιο σημαντικό) κλιματισμός έχουν ως συνέπεια τη διαρκή αποβολή θερμότητας στο αστικό περιβάλλον. Ειδικά στο ζήτημα του κλιματισμού έχουμε αναρίθμητα κλιματιστικά τα οποία καίνε αδιάκοπα και επιφέρουν τις εξής συνέπειες:
- Τρομερή ανισοκατανομή της θερμοκρασίας σε εσωτερικούς και εξωτερικούς χώρους. Με αριθμητικό παράδειγμα, αν η πόλη έχει μέση θερμοκρασία 35°C, αυτή ενδέχεται να κατανέμεται στους 24°C σε εσωτερικούς χώρους και 42°C σε εξωτερικούς.
- Ο σύγχρονος άνθρωπος των μεγαλουπόλεων υποβάλλει τον εαυτό του σε διαδοχικά θερμοκρασιακά σοκ (από την ψύξη των εσωτερικών χώρων στην έντονη ζέστη των εξωτερικών) με αποτέλεσμα να αισθάνεται το καλοκαίρι ανυπόφορο.
- Η εμμονή των σύγχρονων ανθρώπων στην άνεση του κλιματισμού τους οδηγεί να κάνουν συστηματική χρήση των κλιματιστικών από τα τέλη Μαΐου. Με αποτέλεσμα να μην αφήνουν τον οργανισμό τους να εισαχθεί ομαλά στη ζεστή περίοδο του έτους, σε μια περίοδο προσαρμογής την οποία θυμούνται όλοι οι Gen X. Με εκείνα τα βράδια του καλοκαιριού στα οποία στάζαμε από ιδρώτα πάνω στο μαξιλάρι. Αλλά αντέχαμε σαφώς περισσότερο.
- Τέλος, μερικές δεκαετίες πριν, η αστική νησίδα θερμότητας είχε ως βασική συνέπεια 5-7°C θερμότερο τον αστικό ιστό τη νύχτα, καθώς τα δομικά υλικά ακτινοβολούσαν όλη τη θερμότητα που είχαν απορροφήσει κατά τη διάρκεια της μέρας. Την ημέρα όμως, σε μεγαλουπόλεις με ψηλά κτίρια, ο αστικός ιστός είχε 1-2°C χαμηλότερη θερμοκρασία από την ύπαιθρο λόγω του Canyon Effect. Καθώς η πόλη διατηρούσε ανάμεσα από τα ψηλά κτίρια διαρκώς σκοτεινές περιοχές (low sky view factor ή low SVF) κατά τη διάρκεια της μέρας, και η ύπαρξη ακόμα και ενός υποπνέοντος ανέμου μπορούσε να καναλίσει τον ελαφρώς ψυχρότερο αέρα στους δρόμους διατηρώντας μέση θερμοκρασία ελαφρώς χαμηλότερη από τα προάστια. Στις μέρες μας, τα κλιματιστικά έχουν ανατρέψει τη θερμοκρασιακή διαφορά ακόμα και στη διάρκεια της μέρας. 5-7°C θερμότερη η πόλη τη νύχτα, 1-2°C θερμότερη η πόλη τη μέρα.
Αφόρητη η Ζέστη Λοιπόν;
Πού θέλουμε να καταλήξουμε με τα παραπάνω;
Ναι, ζεσταίνεστε αφόρητα. Και κάθε χρόνο θα είναι και χειρότερα.
Το γιατί όμως, είναι πολύ διαφορετικό απ’ αυτό που νομίζετε:
- Ζεσταίνεστε αφόρητα επειδή οι πόλεις μας έχουν γίνει αφόρητες.
- Ζεσταίνεστε αφόρητα επειδή, όπως σε όλα τα πράγματα, ακολουθείτε το γνώριμο μοτίβο του σύγχρονου ανθρώπου και αποζητάτε το αποτέλεσμα χωρίς την προσπάθεια. Με άλλα λόγια θέλετε να περνάτε το μεγαλύτερο μέρος της καλοκαιρινής ημέρας σε θερμοκρασίες πολύ πιο χαμηλές από τις φυσιολογικές, γιατί «Ώ θεέ μου, δεν αντέχεται τέτοιος καύσωνας!» και έχετε γίνει απροπόνητοι στη φυσιολογική ζέστη. Το γνωρίζετε καλά το έργο κι από άλλες εκφάνσεις της σύγχρονης ζωής. Αδυνάτισμα με ζώνη αδυνατίσματος αντί για θερμιδικό έλλειμα, γιατί «ποιος ο λόγος να στερούμαι;». Εκγύμναση με θαυματουργά όργανα αντί για γυμναστική με αντιστάσεις, γιατί «πού να κουράζεσαι τώρα;». Unfriend και block γιατί «ποιος ο λόγος να αντιπαρατίθεμαι με βλάκες που δεν καταλαβαίνουν;». Copy-paste από το ChatGPT γιατί ο καθένας μπορεί να πουλήσει γνώση χωρίς να την έχει μυρίσει καν.
Απροπόνητοι στην πειθαρχία, απροπόνητοι σωματικά, απροπόνητοι συναισθηματικά, απροπόνητοι πνευματικά, απροπόνητοι γενικώς. Τι πιο αναμενόμενο απ’ το να φταίει για την αφόρητη ζέστη το κλίμα και όχι το ότι έχουμε γίνει φλώροι;
ΥΓ 1
Όποιος κατάλαβε από το άρθρο ότι δεν υπάρχει κλιματική αλλαγή, είναι απλά ηλίθιος. Η διαφορά είναι στα μεγέθη. Αν το κλίμα τρέχει με 50, το αστικό μικροκλίμα τρέχει με 300. Ας μάθουμε επιτέλους να τα διαχωρίζουμε.
blog comments powered by